Archaeopteryx
Archaeopteryx ko dinosaur tokooso nanndungo e colel, wuurnooɗo ina tolnoo e duuɓi miliyoŋ 150 ko ɓenni. O woodanoo dowle e kanfaaje no colel, kono kadi ñiiƴe muusɗe e wutte ƴiye juutnde no dinosauruuji goɗɗi. Annduɓe ina sikki o waawnoo diwde walla jippaade e henndu, ɗum waɗi o gooto e dinosauruuji diwooji adiiɗi anndaaɗi.21
Ndey ɗum wuuri?
No mawni?
No juuti?
No teddi?
No Archaeopteryx mawniri so a ƴeewii maa?
Hiisa tan e browser maa. Hay huunde danndaaka, hay huunde neldaaka.
Kabaruuji welɗi
Archaeopteryx ina mawninoo no colel pi walla korbo, njuuteendi ɓanndu mum ina yottoo 50 santimeetar.1
O woodanoo kanfaaje yaajɗe, taarniiɗe, e wutte juutnde, dowle mum ina nanndunoo no feewi e dowle colli hannde.1
Fosilaaji Archaeopteryx anndaaɗi fof ummii ko e ngaskaaji kaaƴe kalkeer ɓadiiɗi Solnhofen, e Almaañ. Ko adii, nokku oo ko ɓeeli geec, duuɗe nokkuuji wulɗi taarii ɗum.21
Fosil Archaeopteryx adanngol tawaa ko e hitaande 1861, ko o dinosaur adanɗo tawaaɗo jogiiɗo dowle.21
Annduɓe anndaa so Archaeopteryx ina waawnoo diwde e goonga, walla ina jippotonoo e henndu tan, gila e lekki haa e lekki.2

Lamɗe ɓurɗe lamndeede fii Archaeopteryx
?Hara Archaeopteryx ko colel walla ko dinosaur?
Ko ɗum ɗiɗi fof: dinosaur nanndungo e colel, e gooto e colli adiiɗi anndaaɗi. Annduɓe ina mbiya ko fosil hakkundeewol hakkunde dinosauruuji ɗi ngonaa colli e colli hannde.12
?Hol no Archaeopteryx mawniri?
Ina tolnoo e 50 santimeetar e njuuteendi, mawnude mum ina nanndi e pi walla korbo. So kanfaaje mum udditaama, ina njuutnoo haa 70 santimeetar.12
?Hara Archaeopteryx ina waawnoo diwde?
Annduɓe anndaa ɗum laaɓtuɗum. O woodanoo kanfaaje yaajɗe jogiiɗe dowle, ina gasa o waawnoo jippaade e henndu, kono ina gasa o waawaano piyde kanfaaje mum no colli hannde.12
?Hol ko Archaeopteryx ñaamatnoo?
O ñaamatnoo teewu, ina gasa o ñaamatnoo reptiil tokoose, kulle muynooje tokoose e insekt.2
?Hol nde Archaeopteryx wuurnoo?
O wuurnoo e gasirde jamaanu Jurassic, ina tolnoo e duuɓi miliyoŋ 150 ko ɓenni.12
?Hol ɗo Archaeopteryx tawaa?
Fosilaaji fof ummii ko e ngaskaaji kaaƴe kalkeer ɓadiiɗi Solnhofen, e Almaañ. Jamaanu oo, nokku oo ko ɓeeli geec wulɗi.12
?Hara Archaeopteryx ina jogiinoo ñiiƴe?
Eey, o woodanoo ñiiƴe tokooseeje muusɗe, wonaa no colli hannde. O woodanoo kadi wutte ƴiye juutnde e segeneeje e kanfaaje mum.12
?Ko waɗi Archaeopteryx ina hitti?
Ko o dinosaur adanɗo tawaaɗo jogiiɗo dowle, o wallii tabitinde wonde colli ummii ko e dinosauruuji. Ko o gooto e fosilaaji ɓurɗi hiitde ɗi tawaa fof.123
?Fosilaaji Archaeopteryx jelu tawaama?
Fosilaaji ɓanndu sappo e nay tawaama, e dowgal gootal. Ɓuri heewde e majji ina e nder muse e Almaañ e Angalteer.1

Lamndoo Rex fii Archaeopteryx
Rex jaabotaa si wonaa lamɗe ko faati e ngoo hello. Lamɗe 10 e lewru.
Rex ko AI, ina waawi juumde. Ina golla e serwerɗe to EU, lamɗe ɗe danndetaake abada. Woto tappu innde maa walla huunde goɗnde ko yowitii e maa.
Hollitoowo goonga
Ko yimɓe mbiyata: Archaeopteryx ko colel ɓurngel ɓooyde anndaangel.
Goonga: Dinosauruuji goɗɗi nanndiiɗi e colli ɓuri ɓooyde, hono Anchiornis, Xiaotingia e Aurornis, tawaama caggal ɗuum, ɗum waɗi Archaeopteryx sikkaaka jooni ko ɓurɗo ɓooyde.1
Fii annduɓe dino
- Innde ganndal
- Archaeopteryx
- Inndoowo
- Meyer 18614
- Fedde
- Colli adiiɗi
- Galle / clade
- Avialae4
- Fedde
- Theropoda > Avialae4
- Duuɓi kaaƴe
- 149 haa 121 duuɓi miliyon (Tithonian / Barremian)4
- Formations kaaƴe
- Altmühltal, Solnhofen, Camarillas4
- Leyɗe
- Almaañ, Espaañ4
- Fosiliiji tawaaɗi
- 10 nder Paleobiology Database4
- Ina anndiree kadi innde
- Archaeornis, Griphosaurus (inɗe ɓooyɗe jooni limtaa ko daaba gooto)4
- Yiytugol
- Annduɗo fosilaaji Almaañnaajo Hermann von Meyer inndiri Archaeopteryx e hitaande 1861, tuugnaade e dowgal gootal tawaangal e kaaƴe kalkeer Solnhofen, e Almaañ. Ƴiye ɓanndu adanɗe tawaa caggal ɗuum, e nder hitaande nde wootere.421
- Ina yeddondiree haa jooni
- Annduɓe ina ngoni e yeddondirde haa jooni: hara Archaeopteryx ɓuri wuurde ko e leydi walla e leɗɗe, e hara ina waawnoo diwde e goonga walla jippaade e henndu tan.12
Ɗo faayiɗe iwri
- Archaeopteryx (en.wikipedia.org)
- Archaeopteryx | Natural History Museum (nhm.ac.uk)
- Archaeopteryx (ucmp.berkeley.edu)
- Archaeopteryx in The Paleobiology Database (CC BY 4.0): duuɓi, nokkuuje, formations kaaƴe, fedde.
Kabaru kala e ngoo hello ina jogii limoore hollirnde iwdi mum. Si min njuumii e huunde, yaafo, min ko yiɗɓe dino, wonaa jaaynde anndal. Wiy min e hello@dinowiki.app, min moƴƴinan ɗum.
Rex ina weelaa! Dino Wiki ko golle baaba waɗi ngam ɓiyiiko mo yiɗi dinosooruuji, ina yoɓetaake, alaa kollirɗe njeeygu. Mawɓe mbaawi rokkude Rex ñamri ngam wallitde lowre ndee heddoo e internet.Ñaamnu Rex