Archaeopteryx
Archaeopteryx ko dinosoor tokooso nanndungo e sonndu, wuurnooɗo hedde duuɓi miliyon 150 ko adii jooni. O jogiinoo dumbuuje e bippi wano sonndu, kono kadi ñiiƴe taƴooje e laacol ƴiyal juutngol wano dinosooruuji goɗɗi. Annduɓe sikki wonde o waawnoo diwde, walla diwde tawa o fiyataa bippi mum, ɗun waɗi ko gooto e dinosooruuji diwooji arane ɗi anndaa.21
Honde tuma o wuuri?
Mawngu mum?
No o juutuno?
No o tedduno?
No mawni Archaeopteryx feewde e MA?
Hesabuuji tan e browser maa. Hay huunde danndinaaka walla neldanaaka.
Kabaruuji welɗi
Archaeopteryx mawnirnoo hono magpie walla sonndu ɓaleeru mawndu (raven), juuteendi ɓanndu mum haa santimeeteer 50.1
O jogiinoo bippi yaajɗi e laacol juutngol, dumbuuje mum kadi nanndi no feewi e ɗe colli hannde.1
Fosilaaji Archaeopteryx anndaaɗi fof iwi ko e nokkuuji ɗo kaaƴe ƴettetee takko Solnhofen, to Almaañ. Ndeen, ɗon wonnoo weendu takko maayo mawngo, duuɗe gulɗe taarinoo ngu.21
Fosil Archaeopteryx arano tawaa e hitaande 1861, ko kanko woni dinosoor arano tawaaɗo e dumbuuje.21
Annduɓe anndaa so Archaeopteryx waawnoo diwde e goonga, walla o diwatnoo tan tawa o fiyataa bippi, gila e lekki haa e lekki.2

Lamndeeji ɓurɗi lamndeede fii Archaeopteryx
?Archaeopteryx ko sonndu walla ko dinosoor?
Ko ɗiɗi ɗi fof: ko dinosoor nanndungo e sonndu, e ko gooto e colli arane ɗi anndaa. Annduɓe mbiyata ko fosil jokkondiroowo hakkunde dinosooruuji ɗi ngonaa colli e colli hannde.12
?Hol mawnugol Archaeopteryx?
Juuteendi mum hedde santimeeteer 50, o mawnirnoo hono magpie walla raven. Yaajeendi bippi mum yottii haa santimeeteer 70.12
?Archaeopteryx waawnoo diwde?
Annduɓe anndaa ɗun e goonga. O jogiinoo bippi yaajɗi jogiiɗi dumbuuje, e sikke o waawnoo diwde tawa o fiyataa bippi, kono e sikke o waawaano fiyde bippi mum wano colli hannde.12
?Ko honɗun Archaeopteryx ñaamatnoo?
Ko ñaamoowo teewu, e sikke o ñaamatnoo reptiil tokooɗi, dabbaaji tokooɗi ɗi muyninta ɓiɗɗi mum, e ensektuuji.2
?Hol nde Archaeopteryx wuurnoo?
O wuurnoo e sakkitorde jamaanu Jurassic, hedde duuɓi miliyon 150 ko adii jooni.12
?Hol to Archaeopteryx tawaa?
Fosilaaji mum fof iwi ko e nokkuuji ɗo kaaƴe ƴettetee takko Solnhofen, to Almaañ. Ndeen, oon nokku wonnoo weendu gulɗo takko maayo mawngo.12
?Archaeopteryx jogiinoo ñiiƴe?
Eey, o jogiinoo ñiiƴe tokooɗe taƴooje, wonaa wano colli hannde. O jogiinoo kadi laacol ƴiyal juutngol, e ceŋe e bippi mum.12
?Ko honɗun waɗi Archaeopteryx teeŋtude no feewi?
Ko kanko woni dinosoor arano tawaaɗo e dumbuuje, o walli hollirde wonde colli iwi ko e dinosooruuji. Ko gooto e fosilaaji ɓurɗi teeŋtude e ɗi tawaa fof.123
?Fosilaaji Archaeopteryx tawaaɗi ko ɗi foti?
Fosilaaji ɓanndu sappo e nay tawaama, ɓeydaa e dumbuure wootere. Ko ɓuri heewde e mum ko e muse to Almaañ e Angalteer.1

Lamndo Rex fii Archaeopteryx
Rex jaabataa si wonaa lamɗe fii ndee hello. Lamɗe 10 e lewru.
Rex ko AI, o waawi waɗude kadi kumpa. O huuwata e serveurs nder EU, lamndeeji maa danndinaaka abada. Woto tappu innde maa walla ko goɗɗum keeriiɗo.
Firtugol tinde
Tindol: Archaeopteryx ko sonndu ɓurndu ɓooyde e ɗi anndaa.
Goonga: Gila ndeen, dinosooruuji nanndooji e colli ɓurɗi ɓooyde wano Anchiornis, Xiaotingia, e Aurornis tawaama, ɗun waɗi Archaeopteryx wonaa kadi ɓurɗo ɓooyde.1
Ngam annduɓe dino
- Innde ganndal
- Archaeopteryx
- Inndoowo
- Meyer 18614
- Fedde
- Colli arandeeji
- Fedde / clade
- Avialae4
- Fedde
- Theropoda > Avialae4
- Duuɓi kaaƴe
- 149 haa 121 miliyon duuɓi (Tithonian / Barremian)4
- Taƴe kaaƴe
- Altmühltal, Solnhofen, Camarillas4
- Leyɗe
- Almaañ, Espaañ4
- Kabaruuji fossil
- 10 e nder Paleobiology Database4
- Kadi anndiraa
- Archaeornis, Griphosaurus (inɗe ɓooyɗe jooni limtaa ko daabaajo gooto)4
- Yiytugol
- Annduɗo fosilaaji Almaañ Hermann von Meyer inndi Archaeopteryx e hitaande 1861, rewrude e dumbuure wootere tawaande e kaaƴe Solnhofen to Almaañ. Ƴiye ɓanndu arane tawaa caggal ɗun, e oon hitaande kadi.421
- Haalaaɗo haa jooni
- Annduɓe nanondiraali tawo so Archaeopteryx ɓurnoo wuurde e leydi walla e dow leɗɗe, e so o waawnoo diwde e goonga walla o diwatnoo tan tawa o fiyataa bippi mum.12
To faayiɗe iwata
- Archaeopteryx (en.wikipedia.org)
- Archaeopteryx | Natural History Museum (nhm.ac.uk)
- Archaeopteryx (ucmp.berkeley.edu)
- Archaeopteryx in The Paleobiology Database (CC BY 4.0): duuɓi, nokkuuji, taƴe kaaƴe, fedde.
Kala kabaru e ndee hello ina jogii limoore hollirnde iwdi mum. Si min juumii, yaafo, min ko yiɗɓe dino, hinaa jaaynde anndal. Wi’an min e hello@dinowiki.app, min moƴƴinay ɗum.
Rex weelii! Dino Wiki ko golle baaba fii ɓiyiko gorko mo yiɗi dinosaur, ko ɓolum, alaa pub. Mawɓe ina mbaawi okkude Rex ñaamdu ngam wallude nde heddoo e internet.Ñammin Rex