Livyatan
Livyatan ko balen mawɗo jogiiɗo ñiiƴe (sperm whale), wuurnooɗo e geec duuɓi miliyoŋ ɗuuɗɗi ko ɓenni. O jogiinoo ñiiƴe mawɗe, e o ko gooto e kooñooɓe ɓurɓe mawnude e geec. O wonaano dinosoor, ko daabaaji muyninooji no balen hannde.1
Ndey ɗum wuuri?
No mawni?
No juuti?
No teddi?
No Livyatan mawniri so a ƴeewii maa?
Hiisa tan e browser maa. Hay huunde danndaaka, hay huunde neldaaka.
Hol yaawre mum?
Kabaruuji welɗi
Livyatan jogiinoo ñiiƴe ina tolnoo e santimeeter 36 (ɓuri inc 14) juutde, ɓuri sperm whales goɗɗi fof.1
Hoore mum juutdi mum ko ina tolnoo e meeteer 3 (fiit 10), ɗum waɗi ko hoore sperm whale fosil ɓurnde mawnude anndaande.1
Livyatan wuurnoo e saha gooto e sark mawɗo Carcharocles megalodon, e ɓe ɗiɗo ngonno kooñooɓe ɓurɓe mawnude.1
Annduɓe ina sikki Livyatan waawnoo ɗaɓɓude tiiɗude ɓuri daabaaji yahooɗi e koyɗe nay fof ɗi tawaa.1
Wonaa no sperm whales hannde ƴaaɓooɓe ñaamdu, Livyatan huutortonoo ñiiƴe mum ngam kooñaade e taƴde daabaaji mawɗi.1
Innde Livyatan iwri e kongol Ebre ngol firti daabaaji geec mawɗo, e innde sifaa melvillei teddini winnduɗo Moby-Dick.1

Lamɗe ɓurɗe lamndeede fii Livyatan
?Hol no Livyatan mawniri?
Juutdi mum ina tolnoo e meeteer 13,5 haa 17,5 (fiit 44 haa 57), nanndi e sperm whale hannde.2
?Ko Livyatan ñaamatnoo?
O kooñatnoo daabaaji mawɗi hono balen baleen hakkunde, o huutortonoo ñiiƴe mum mawɗe ngam ɗaɓɓude e taƴde teewu.12
?Hara Livyatan wuurnoo e saha gooto e megalodon?
Eey, Livyatan e sark mawɗo megalodon nguurnoo e geeji gootiiji, ina gasa ɓe haɓondirnoo ngam ñaamdu.23
?Ko waɗi Livyatan majji?
Ina gasa o majji sabu ɓaleere waɗde e ngenndi Miocene, ɗum ɓeydi ñaamdu mum.2
?Hara Livyatan ko dinosoor?
Alaa, Livyatan ko daabaaji muyninooji, balen mawɗo jogiiɗo ñiiƴe, wonaa dinosoor.2
?Hol no ñiiƴe Livyatan juutiri?
Ñiiƴe mum juutdi mum yottoo haa santimeeter 36,2 (inc 14,3), ɓuri ñiiƴe taƴooje fof daabaaji anndaaɗi.21
?Hol ɗo Livyatan tawaama?
Hoore mum fosil tawaa e Pisco Formation e Peru, e ladde ɓadii geec ɓadii Ica.21

Lamndoo Rex fii Livyatan
Rex jaabotaa si wonaa lamɗe ko faati e ngoo hello. Lamɗe 10 e lewru.
Rex ko AI, ina waawi juumde. Ina golla e serwerɗe to EU, lamɗe ɗe danndetaake abada. Woto tappu innde maa walla huunde goɗnde ko yowitii e maa.
Hollitoowo goonga
Ko yimɓe mbiyata: Woɗɓe ina sikki Livyatan ko dinosoor.
Goonga: Livyatan ko balen, daabaaji muyninooji, wonaa dinosoor.1
Fii annduɓe dino
- Innde ganndal
- Livyatan
- Inndoowo
- Lambert et al. 20104
- Fedde
- Lolluɓe aduna ɓooyngo
- Galle / clade
- Physeteroidea4
- Fedde
- Mammalia > Cetacea > Physeteroidea4
- Duuɓi kaaƴe
- 23 haa 3.6 duuɓi miliyon (Aquitanian / Zanclean)4
- Formations kaaƴe
- Pisco4
- Leyɗe
- Afrik Worgo, Peru, Argentina, Sili, USA4
- Fosiliiji tawaaɗi
- 6 nder Paleobiology Database4
- Yiytugol
- Annduɓe tawii hoore jogiiɗo ñiiƴe e ladde Pisco e Peru, ɓe inndiri ɗum Livyatan melvillei e hitaande 2010.1
- Ina yeddondiree haa jooni
- Annduɓe ina njeddondiri haa jooni ko mbaadi laka mawngo e hoore mum nanndi ngam, hono echolocation walla holla.1
Ɗo faayiɗe iwri
- The giant bite of a new raptorial sperm whale from the Miocene epoch of Peru (nature.com)
- Livyatan (en.wikipedia.org)
- Behold Livyatan: the sperm whale that killed other whales | National Geographic (nationalgeographic.com)
- Livyatan in The Paleobiology Database (CC BY 4.0): duuɓi, nokkuuje, formations kaaƴe, fedde.
Kabaru kala e ngoo hello ina jogii limoore hollirnde iwdi mum. Si min njuumii e huunde, yaafo, min ko yiɗɓe dino, wonaa jaaynde anndal. Wiy min e hello@dinowiki.app, min moƴƴinan ɗum.
Rex ina weelaa! Dino Wiki ko golle baaba waɗi ngam ɓiyiiko mo yiɗi dinosooruuji, ina yoɓetaake, alaa kollirɗe njeeygu. Mawɓe mbaawi rokkude Rex ñamri ngam wallitde lowre ndee heddoo e internet.Ñaamnu Rex